PSIHOLOŠKO - SOCIJALNE FUNKCIJE SPORTSKE REKREACIJE

Sportska rekreacije je prevashodno društvena pojava, pa su njene socijalne i psihološke funkcije brojne i raznovrsne, one prvenstveno proističu iz značajnog doprinosa sportske rekreacije svestranom razvoju slobodne i kreativne ličnosti. Psihološko - socijalne funkcije sportske rekreacije su od posebnog značaja, jer pokrivaju društveni karakter ovog područja i sferu subjektivnog doživljavanja sportske rekreacije.

Sportska rekreacija se pojavljuje kao značajan element sadržajnijeg i korisnijeg provođenja slobodnog vremena u kome čovek kroz prijatne i korisne programe sportske rekreacije ostvaruje bogate društvene kontakte, unapređuje međuljudske odnose, razvija drugarstvo i saradnju.

Programi sportske rekreacije predstavljaju korisnu i prijatnu aktivnost koja nas obogaćuje pozitivnim emocijama i dobrim raspoloženjem. Ove aktivnosti predstavljaju efikasno sredstvo za snižavanje nervno-psihičke napetosti i doprinose očuvanju emocionalne stabilnosti i psihičke ravnoteže.

Psihološko-socijalne funkcije sportske rekreacije mogu se uslovno sistematizovati i sledećim osnovnim pravcima:

Hedonistička funkcija - zadovoljstvo samim učešćem i efektima ostvarenim kroz programe sportske rekreacije. Zadovoljstvo predstavlja često osnovni i veoma snažan motiv za uključivanje u programe sportske rekreacije. Zato je razumljivo i opravdano da se programi sportske rekreacije propagiraju i nude, ne samo sa aspekta efekata i vrednosti ovih programa, nego i sa aspekata zadovoljstva koje pruža samo učešće u ovakvim programima;

Socijalno-emocijalna funkcija ispoljava se kroz neposrednu povezanost sportske rekreacije sa socijalno-psihološkom stabilnošću čoveka. Ona se manifestuje kroz očuvanje socijalno-psihičke stabilnosti koja se ispoljava kroz tri mehanizma: kontrola nad naprezanjima i konfliktima; stvaranje situacija koje izazivaju osećaj društvenosti, drugarstva i prijateljstva; postojanje u takmičarsko-manifestacionim programima ritual kao simbola očuvanja kulturnog i socijalnog nasleđa;

Funkcija socijalizacije ispoljava se mogućnošću upoznavanja sa drugim osobama, stupanjem u uzajamno prijatne i ničim neopterećene kontakte, prevazilaženjem hijerarhijske podeljenosti, ispoljavanjem kreativnosti i drugih kvaliteta svakog pojedinca;

Socijalno integraciona funkcija koja se ispoljava kroz mogućnosti harmoničnog identifikovanja pojedinaca sa kolektivom i izgrađivanja međusobnog poštovanja i uvažavanja sa osobama sa kojima zajednički učestvujemo u programima sportske rekreacije. Naučna istraživanja ukazuju na dobre međuljudske odnose, visok stepen međusobnog uvažavanja, razumevanja i tolerancije među osobama koji zajedno učestvuju u odgovarajućim programima sportske rekracije;

Funkcija zabave, razonode, opuštanja i relaksacije je jedna od bitnih funkcija sportske rekreacije. Sportska rekreacija po svom karakteru, primenjenim sadržajima i oblicima organizovanja predstavlja specifičan vid zdrave zabave i relaksacije. Prim tome je težište na motoričko-informacionim i intelektualno-emocionalnim komponentama koje čine osnovu individualnog i subjektivnog doživljaja zabave i relaksacije;

Projektivna funkcija i očuvanje psihičke ravnoteže manifestuju se kroz doprinos programa sportske rekreacije, snižavanje psihičke i emocionalne napetosti i očuvanje psihološke ravnoteže koja se svakodnevno narušava brojnim stresnim situacijama u uslovima života i rada savremenog čoveka.

Očigledno je da sportska rekreacija, posebno zbog svoje dostupnosti svima i mladima i starima, i fizički sposobnima i onima čije se psihofizičke sposobnosti nalaze na dosta niskom nivou, ima značajno socijalno-psihološke funkcije i predstavlja efikasno i racionalno sredstvo očuvanja socijalno-psihološke ravnoteže savremenog čoveka.