MODELOVANJE PROGRAMA SPORTSKE REKREACIJE

U prethodnim tekstovima već smo naveli da se područje sportske rekreacije bazira na redovnim, sistematskim, naučno fundiranim programima, primerenim objektivnim i subjektivnim potrebama i interesima učesnika, kojima se postižu najveći zdravstveno - preventivni, socio-psihološki i drugi pozitivni efekti, kao i da se ono karakteriše pre svega, specifičnom strukturom programa, koji su primereni potrebama i interesima korisnika svih uzrasta, različitog nivoa sposobnosti i zdravstvenog stanja, tako da ćemo se u nastavku ovog teksta fokusirati na "Modelovanje programa sportske rekreacije".

U sportskoj rekreaciji metod modelovanja kompleksnije je primenjen u istraživanju strukture časa sportske rekreacije, razvoja sportske rekreacije u radnoj organizaciji, turizmu, umesnoj zajednici, modelovanju različitih programa sportske rekreacije opšte ili selektivne usmerenosti i dr.

Današnja iskustva i praksa ukazuju na izuzetne mogućnosti kompleksnije primene metoda modelovanja u sportskoj rekreaciji. U tom smislu treba ukazati na neke osnovne vrste modela pojedinih aspekata, procesa, pojava, struktura i odnosa u sportskoj rekreaciji:

• Modeli programa sportske rekreacije opšte ili selektivne namene i različitog nivoa složenosti;
• Modeli procesa transformacija pojednih dimenzija psihosomatskog statusa primenom odgovarajućih modela programa sportske rekreacije;
• Modeli sistema i programa dijagnostike, prgnostike, praćenja i kontrole opterećenja i valorizacije efekata pojedinih programa u sportskoj rekreaciji sa pojedinim kategorijama učesnika;
• Modeli organizacionih oblika aktivnosti u sportskoj rekreaciji;
• Modeli ponuda programa programa sportske rekreacije;
• Modeli strategije, koncepcije, osnovnih pravaca dugoročnog razvoja sportske rekreacije;
• Modeli programa razvoja sportske rekreacije na pojedinim područjima;
• Modeli strategije, koncepcije i osnove programa bitnih elemenata razvoja sportske rekreacije;
• Modeli funkcije, strukture, namene sadržaja pojedinih prostora i objekata za sportsku rekreaciju.

Metod modelovanja može se koristiti za modelovanje i drugih elemenata (pojava, procesa, struktura) organizacionih oblika značajnih za razvoj sportske rekreacije. U procesu modelovanja neophodno je:

• Kompleksnije izučiti objekat modelovanja (pojave, procese, odnose, strukture koje se modeluju);
• Odrediti stepen razrade, odnosno detaljizacije modela;
• Odrediti broj parametara koji se uključuju u model, karakter veza među pojedinim parametrima i uticaje spoljašnjih faktora na sistem koji se modeluje;
• Odrediti vreme trajanja modelovanja, koje treba da bude dovoljno da se ispolje sve bitne karakteristike pojave, procesa, strukture, odnosa koji se modeluju;
• Jasno predstaviti složenost objekata, pojava i procesa koji se modeluju, strukturnu i funkcionalnu uzajamnu povezanost modela.

 
Polazne osnove za modelovanje programa sportske rekreacije opšte ili selektivne namene su:  

• Prvo, dijagnosticiranje inicijalnog (aktuelnog) stanja sistema psihosomatskog statusa potencijalnih korisnika programa koji se modelira;
• Drugo,, relevantna naučna saznanja o kineziološkim, biološko-medicinskim, psihološkim, socijalnim i drugim osnovama i zakonitostima na osnovu kojih je moguće objektivno prognozirati željeno (prognozirano) stanje psihosomatskog statusa organizma, koje se želi postići primenom modelovanog programa u dovoljno dugom vremenskom periodu.

Metod modelovanja omogućava određenu neophodnu standardizaciju vremenske, sadržajne i motoričke strukture programa sportske rekreacije, što predstavlja osnovni preduslov za svrsishodnu primenu takvih programa i naučnu valorizaciju njihovih efekata.

Osnovna obeležja svakog modela programa sportske rekreacije, koja omogućavaju optimalno modelovanje raznovrsnih modela programa i njihovu standardizaciju i kvantifikaciju su:

• Usmerenost programa sportske rekreacije;
• Sadržajna struktura modela programa sportske rekreacije;
• Vremenska struktura modela programa sportske rekreacije;
• Struktura opterećenja.

Primena naučno proverenih modela programa spotske rekreacije je preduslov za programirano vežbanje, kao upravljanje procesom postizanja pozitivnih zdravstveno-preventivnih i drugih efekata. Pored toga, metod modelovanja pruža realnu osnovu za objektivnu procenu strukturno-informacijske i ukupne vrednosti svakog naučno proverenog programa sportske rekreacije.

 

Literatura:
Teorija sportske rekreacije - Mithat Blagajac