DRUŠTVO I SPORT

Sport kao fenomen, bez obzira na sve svoje pozitivne vrednosti, ne znači automatski i visoko kvalitetne etičke vrednosti sportiste. Na protiv, mogućnost etičkih devijacija kod sportista nije ništa manja, ako ne i veća, nego li kod "običnih" ljudi. To predstavlja glavni razlog što se o etici u sportu ne može govoriti kao o nečemu univerzalnom, nečemu što će pozitivno uticati na svakog ko se sportom bavi....

Uključivanje košarke u pedagoški sistem Srbije u trenutku fluktuacije svih vrednosti, kada se postavlja pitanje da li je kriv pojedinac ili društvo, implicira samo drugačiji pristup istinskim vrednostima, ne njihovu modifikaciju. Košarka je, u stvari, sekularizovana forma proistekla iz religioznog podsticaja i kao takva nema za cilj reoblikovanje karaktera već prodiranje u najdublje delove ljudske duše...

Sport i fizička aktivnost, igraju veliku ulogu u svakodenvnom životu i radu čoveka, i postali su veoma značajan i nepromenljiv faktor u "curriculum". Oni se javljaju kao nužna potreba i nadopunjavanje promena u životu koje u ovom periodu razvoja tehnike i nauke čine život sve  ubrzanijim, omogućavajući sa jedne strane, tehničku pristojnost, a oduzimajući, sa druge strane, osnovu zdravog života (kretanje)....

Postoji više različitih određenja grupe. Nekada se ovim terminom označavaju osobe koje imaju neku zajedničku karakteristiku, bez obzira da li su u posrednom ili neposrednom kontaktu ili uopšte nisu međusobno povezane. Drugi put se grupom nazivaju osobe koje su zainteresovane za neku aktivnost i koje se nalaze u istom prostoru. Nekada se grupom naziva i gomila ljudi koja prisustvuje nekom događaju...

Jedno od starih pitanja koje postavljaju socilozi, psiholozi i eksperti, ali i laici, odnosi se na pretpostavku da postoji specifična struktura ličnosti sportista koja ih razlikuje od ne sportista i koja odlučujuće utiče na njihov sportski uspeh. Na sličan način, postavlja se i pitanje: Da li postoji specifična struktura ličnosti menadžera u sportu koja odlučujuće utiče na njihovu uspešnost?...

Sport je kao društvena institucija nastao vrlo kasno. Razvio se s pojavom industrijalizacije kao korišćenje slobodnog vremena u radničkoj klasi. Pre toga je bio povezan za visoku klasu koja je mogla više svog vremena posvetiti rekreaciji i bavljenju nekim sporednim stvarima jer nisu bili determinirani borbom za svoju egzistenciju...

Zaključak mnogih studija na temu nasilja i nasilnog ponašanja na sportskim događajima u poslednje dve decenije, jeste da nasilje i nasilničko ponašanje doživljava svoju eskalaciju, i postaje jedan od ozbiljnijih i primarnih problema svakog društva. Ceo savremeni svet sprovodi ozbiljne napore da se suzbije nasilničko ponašanje u sportu i na sportskim događajima...

Ideja sporta kao etike i ujedinjujuće snage, kao sredstva ličnog i opšteg razvoja, kao vid kulture povezana je sa imenom Pjer de Kuberten (otac obnovljene Olimpijade) koji se zalagao da sport bude nosilac modernizovanog obrazovanja, a koje treba da omogući razvoj demokratije i kosmopolitizma, promovisanje saradnje, solidarnosti, uzajamnog poštovanja i miroljubivost kao opšte ljudske vrednosti...

Sport je univerzalni jezik koji ima sposobnost da privuče (okupi) ljude bez obzira na njihovo poreklo, verska uverenja ili ekonomski status. Kako sport u današnje vreme predstavlja neka vrstu "internacionalnog jezika", koji ima dominantnu, integrativnu i regulatornu ulogu u samom društvu i van njega, od suštinskog značaja je za svaku zemlju da pitanje sporta i socijalne odgovornosti bude sistematski rešeno...

Kada određujemo ulogu sportskog stručnjaka i učitelja u procesu reforme obrazovnog i sportskog sistema u savremenim društveno-pedagoškim institucijama, tada je potrebno naglasiti, da sportski stručnjak i učitelj predstavlja onaj ljudski faktor koji na neposredan način procenjuje sve složene društveno-pedagoške procese, koji su karakteristični za savremeni obrazovni i sportski sistem...

Pod ovim naslovom moramo naglasiti sledeće: izlaganjem ovakve koncepcije, u kojoj se kritikuju odnosi u profesionalnom sportu i tendencije razvoja sporta u modernom društvu, niukom slučaju se ne negiraju napori i rezultati hiljade istinskih sportskih entuzijasta (profesora, pedagoga, sociologa, sportskih radnika, psihologa, stučnih lica) koji nesebično nastoje da vaspitavaju mlade u duhu humanističkih ideja modernog društva...

Pitanje (ne) morala u nasim društvima u odnosu na sport postalo je dežurna tema koja se neprestano provlači u sportskim krugovima, među sportskim radnicima, u sportskim novinama, na televiziji. postaje predmet rasprave na raznim simpozijumima, konferencijama, tribinama itd. Radi se, ustvari, o tome da ova tema pruža mogućnost da se bude "kritičan" a da se istovremeno, ne kaže ništa što obavezuje...

U mojim predhodnim tekstovima pisao sam o tome pod kojim je uslovima takmičenje u sportu moralno ispravno, kao i koja se moralna pitanja javljaju unutar takmičenja. Međutim moramo se zapitati šta to imamo danas u sportu, i da li sport igra značajnu ulogu širim sferama društevnog razvitka, a tu pre svega mislim na obrazovanje u našem ličnom životu...

Sigurno je da postoi opšta zavisnost u položaju, ulozi pa i u nivou razvoja sporta od karaktera društvenog sistema od njegove ekonomske i političke strukture, isto i od ideje vladajuće strukture kao i tipa i stepena razvijenosti opšte kulture. Međutim, i od političke strukture vlasti i ideoloških odnosa kojima se ona upravlja zavisi i opšti položaj sporta u društvu...

Dogmatizam i fanatizam se mogu izbeći ako naša moralna gledišta zasnujemo na rezonovanju i tako ohrabrimo njihovo kritičko ispitivanje. Ali kako da razlikujemo ubedljivo moralno rezonovanje od onog slabog, ili netačnog moralnog rezonovanja. Filozofi i etičari se ne slažu oko toga koja teorija moralnog rezonovanja je tačna, niti oko toga da li su teorije moralnog rezonovanja...

Društvenu strukturu sporta čine sledeći elementi: sportski akteri s njihovim potrebama, vrednostima i normama, sportske delatnosti i sredstava, sportski odnosi i grupe, sportski mediji, sportska ekonomija, sportske institucije i sportsko stvaralaštvo. Sportski akteri su osnovni elementi te strukture, a mogu biti neposredni (koji učestvuju u igri) i posredni (koji igru kreiraju)...

Savremeni sport nije imao i još uvek nema utvđenu filozofiju i teoriju. Još je Sokrat govorio da je pitanje važnije od odgovora, prema tome samo isticanje pitanja o filozofiji i teoriji sporta predstavlja veliko pitanje. Sport predstavlja specifičan oblik postojanja i života sportiste. Pomoću osnovnih oblika sportskog postojanja, treniranja i takmičenja, sportista je ujedno i sportski stvaralac...

Zapanjujuće je koliko su saznanja o sociološkim, psihološkim i ekonmskim faktorima u sportu i sportskim aktivnostima (rekreaciji) mala. Verovatno je na to u velikoj meri uticao i prioritet koji je dat medicinskim ispitivanjima, na osnovu čega su u stranu gurnuta sociološka, psihološka i ekonomska istraživanja. Međutim, baš ta saznanja o...

Danas u našim društvama svakodnevno smo suočeni sa drastičnim primerima nasilja u sportu. Svima je jasno da se nešto mora učiniti kako bi se sprečilo da nam mladi ljudi odrastaju uz negativne primere i loše modele ponašanja posmatrajući ili učestvujući u aktima nasilja u školi, na ulici, na sportskim tribinama, u sopstvenoj porodici, na javnim mestima...

Sa vaspitnog aspekata obično se razmatra uticaj sporta na čovekove emocije, moral, volju, inteligenciju i slično. Nema nijednog sporta, nikakve aktivnosti (pa i telesne) koja bi se mogla izvesti bez učešća centralnog nervnog sistema. Prema tome, nema sumnje, da je centralni nervni sistem kao izvor svih intelektualnih operacija...