| |
Sport i fizička aktivnost imaju važnu ulogu u svim područjima ljudskog života. Fizička aktivnost pozitivno utiče na usvajanje zdravog načina života, unapređuje zdravlje i kvalitet života. Sport je danas "medij" kojim se šire poruke mira, jednakosti i prijateljstva među ljudima. Redovna fizička aktivnost jedan je od ključnih faktora za zdrav život. Nemoguće je nabrojati sve pozitivne aspekte fizičke aktivnosti, no bez sumnje neke od njih su: unapređenje zdravlja i kvaliteta života, produžuje očekivano trajanje života i smanjuje rizik za hronično nezaraznih bolesti kao što su bolesti srca i krvnih sudova, šećerna bolest, maligne bolesti i sl.
Pozitivni aspekti redovne fizičke aktivnosti uočavaju se kod fizičkog i mentalnog zdravlja, kao i psihosocijalnog razvoja. Nikada nije prerano da se započne s usvajanjem zdravih navika i edukacijom o važnosti fizičke aktivnosti: studije pokazuju da većina dece koja se bave sportom i fizički su aktivna u detinjstvu, zadrže takve navike i kasnije kad odrastu. Sport ima pozitivan učinak na razvoj osobenosti - deca koja se od malena bave nekom sportskom aktivnošću, već u ranoj životnoj dobi razvijaju radne navike i samodisciplinu. Sport sa druge strane ima pozitivnu ulogu i u emocionalnom razvoju dece budući da olakšava i proces njihove socijalizacije.
Povezanost sporta, fizičke aktivnosti i zdravlja, prepoznata je i od strane Svetske zdravstvene organizacije koja je 2004. donijela godine dokument o Globalnoj strategiji zdrave ishrane, fizičke aktivnosti i zdravlja, kao i Rezoluciju o unapređenju zdravlja i zdravog stila života.
Trenutno je od velike važnosti najnovija inicijativa Svetske zdravstvene organizacije uvrštavanja fizičke aktivnosti među prioritetne domaće zadatke, u svrhu suzbijanja globalog povećanja broja nezaraznih bolesti, kako u razvijenim zemljama, tako i u zemljama u razvoju. To je novi izazov i velika mogućnost za sportski pokret u celini, a posebno za dostupnost sporta svakome.
Mnogobrojni su razlozi koji govore u prilog bavljenja sportom. Sport i fizička aktivnost preventivno deluju na prekomernu debljinu (težinu) u djetinjstvu i naravno u odrasloj dobi. Sport i fizička aktivnost razvijaju samosvest i smanjuje anksioznost i stres. Uči dete kako pobeđivati ali i prihvatati poraz, uči ga fair-play-u u igri i životu, razvija prijateljstvo. Deca koja se bave sportom imaju zdravije navike hranjenja, manje puše, manje konzumiraju alkohol, manje se razboljevaju...
Sportski programi dovode kod mladih ljudi do razvoja veština, timskog rada, samodiscipline, bolje socijalizacije u društvu. Sport i fizička aktivnost ispunjavaju društveni život mladih i ne prepušta ih negativnim socijalnim pojavama i kriminalu, i u njima se javlja pozitivniji pristup životu...
Svet se nalazi pred novim izazovima kako očuvati i unaprediti zdravlje ljudi. U razvijenom svetu promenio se način života. Bolji životni standard nije iskorišćen i za unapređenje i poboljšanje zdravlja, te se nalazimo pred novim pandemijama nezaraznih bolesti kao što su: debljina, bolesti srca i krvnih sudova, šećerna bolest, karcinomi, osteoporoza.
Za mnoge od nabrojenih bolesti poznat je uzrok, ali nema dovoljno razrađenih preventivnih programa s obzirom da nastaju neprimetno. Posledice su dugoročne, pa je od velike važnosti na vreme ih uočiti ili još bolje spriječiti njihov nastanak. Mnoge od njih povezane su s prevelikim energetskim unosom i neadekvatnom prehranom. S druge strane, u današnjem životu čoveka sve je manje kretanja, odnosno gubitka kalorija. Iz toga proizlazi, da fizička aktivnost, kretanje, bavljenje sportom neosporno utiče na zdravlje čoveka, posebno dece i mladih. Sledom toga, nameće se zaključak da je od velike važnosti razvijati masovni, amaterski sport i što više dece i mladih uključiti u sportske aktivnosti.
Na žalost, danas smo svedoci sve veće profesionalizacije sporta u svrhu postizanja vrhunskih rezultata i materijalne dobiti, odnosno sve se češće zaboravlja duh olimpizma "Važno je učestvovati", a povećava se pritisak na decu i sportiste s porukom "Važno je pobediti".
Svetski sportski kongres koji je održan u Arnhemu 2002.g. u organizaciji Međunarodnog olimpijskog komiteta doneo je Deklaraciju koja ističe; "Sportska zajednica se suočava s novim društvenim izazovima poput javnog zdravstva, pravednosti, tolerancije i očuvanja okoline, koji traže razuman odgovor masovnog i elitnog sporta."
Želimo li živjeti u civilizovanom društvu i društvu u kojem vladaju odgovornosti za budućnost naše dece, moramo delovati i posvetiti se omasovljenju sporta, jer to na kraju predstavlja korist i za pojedinca i za društvo u celini.
Na nivou lokalne zajednice je potrebno osmisliti programe za veće uključivanje dece i mladih bavljenju sportom i to naravno besplatno, bez učešća roditelja. Sponzori bi trebali donacijama podstcati takve aktivnosti, a ne samo vrhunski sport, koji ionako okreće veliki novac u rukama pojedinaca. Iz svega proizlazi da sport i fizičku aktivnost valja iskoristiti u poboljšanju zdravlja i razvoja dece. Aktivna uloga u ovom području može jedinstveno i značajno doprineti unapređenju javnog zdravstva i u isto vrijeme ojačati društveni kredibilitet i odgovornost za sport u celini.
| Autor: |
Prof. dr. Ivan Anastasovski |
|
|
|
|
| |
Na vrh strane  |
|
|
