U
razvijenim državama već decenijama postoji pravna regulativa
koja obezbeđuje ne samo zaštitu ličnosti sportiste nego
i stalni napredak i razvoj sporta i sportskih organizacija.
Interesantna je u tom kontekstu publikacija Udruženja
sportske štampe - Rim, Pjetra Paola Menea i Manuela
Olivierija, koja vrlo ilustrativno obrađuje posebnosti
sportskog prava - državnu, regionalnu I opštinsku nadležnost
u oblasti sporta, pravno uređivanje sportskih organizacija.
Aktuelnost i značaj teme leži upravo u mogućnosti (potrebi)
kod nas za jednim modernim pristupom ovoj materiji.
To je zadatak sportskih foruma, klubova, odnosno društava,
saveza, regionalnih, opštinskih i drugih organa i ponajvise
sportista.
Nejasnoće u pravnim odnosima između sportista profesionalaca
i klubova intenzivnije su se javile 1950. godine i zato
je FIGS odlučio da profesionalni sport, dobije punu
važnost. Od tada su odnosi između udruženja i sportista
profesionalaca bili predmet mnogih neusaglašenih mišljenja.
Javile su se dve dominantne teze - jedna kojom se sportistima
i profesionalnim sportskim stručnjacima daje svojstvo
radnika u zavisnom ili slobodnom radu, a druga negira
to svojstvo smatrajući sportiste i stručno-tehničko
osoblje članovima udruženja i federacije u koju se učlanjuju
radi postizanja zajedničkog neekonomskog cilja.
Prema mišljenju nekih analitičara odnosa u sportu, ko
želi da učestvuje u službenim takmičenjima (Olimpijada),
mora biti obavezno učlanjen u jedno udruženje ili sportsko
društvo, koje je član jedne federacije, odnosno saveza.
U protivnom, ne može učestvovati službeno u raznim takmičenjima
i ni jedan njihov rezultat ne može biti priznat. To
znači da svako može slobodno praktikovati sportske aktivnosti
ali sve što je izvan federacije nema pravnu valjanost.
U tom smislu monopol nacionalnog sporta je u rukama
jedinstvene organizacije CONI u kojoj je sada učlanjeno
39 sportskih federacija, odnosno saveza.
Profesionalnim sportistom trebalo bi smatrati sportiste,
trenere, tehničko-sportske direktore i dr. osobe čije
je jedino zanimanje fizičko pripremanje sportista. Oni
moraju ispunjavati kriterijume nacionalne sportske federacije
u skladu sa njenim propisima. Cilj tih normi je da napravi
razliku između sportske aktivnost iz razonode (amateri)
od profesionalne aktivnosti, kao radnog opredjeljenja
od koga se zaposleni u toj sferi izdržava. Poznato je
da je bilo mnogo rasprava i suprotnih mišljenja. Danas,
naime, mnoge sportske discipline osećaju potrebu da
dobiju status profesionalnog sporta da bi se mogle podvesti
pod pomenute odredbe.
Elementi prema kojima se može razlikovati sportista-profesionalac
od sportiste-amatera na osnovu mišljenja uglednih evropskih
autora, sastoji se u tome što sportista profesionalac
svo svoje vreme i svu svoju psiho-fizičku energiju troši
u delatnosti koje mu postaju glavno zanimanje u životu,
a amater svojim sportskim aktivnostima može da obezbeđuje
sredstva za ličnu prehranu i eventualno za druge osnovne
životne potrebe. Neki autori, međutim, smatraju da je
novac glavni element za razlikovanje sportiste profesionalca
od sportiste amatera. Prema toj tezi ako je novac zarađen
sportskom aktivnošću, ono što je neophodno za život,
radi se o profesionalcu, ali ako je novac samo nužna
dopuna izdržavanja (ali ne i bitna za opstanak) radi
se o amateru.
|
